Privacy als de AI thuis blijft: je gegevens bij jou
Deze pagina kan Amazon-affiliatelinks bevatten. Een aankoop na een klik kan de site een commissie opleveren, zonder extra kosten voor jou. Het advies blijft onafhankelijk. Hoe affiliatie werkt.
De AVG (algemene verordening gegevensbescherming, de Europese verordening 2016/679, in het Frans RGPD) regelt hoe persoonsgegevens worden verzameld, gebruikt en bewaard. Persoonsgegevens zijn alles waarmee je een persoon kunt identificeren, rechtstreeks of indirect. Ollama draait grote taalmodellen op jouw machine. De prompts en bestanden die je aanbiedt, blijven in beginsel op een lokale schijf, zonder verplichte aanroep naar OpenAI of Google. Deze gids legt uit wat dat verandert voor een huishouden in oktober 2026. Een mkb en een ziekenhuis vallen erbuiten.
Dit is geen juridisch advies. Het is uitleg voor een huishouden. De tekst verduidelijkt gewone vragen (foto’s, stem, kinderen, gezondheid) zodat je betere vragen kunt stellen. Voor een professionele activiteit, verwerking op grote schaal of twijfel over een grondslag, praat je met een advocaat of een functionaris gegevensbescherming (FG, in het Engels DPO, de persoon die op de gegevensbescherming let). De bronnen van dit stuk zijn de CNIL, de Franse toezichthouder, en de verordening zelf. In Nederland is de Autoriteit Persoonsgegevens het publieke loket. Deze pagina vervangt dat loket niet.
Vijf nuttige stappen deze week
Vóór de langere secties, een concreet plan voor een huishouden dat met Ollama begint:
- Proberen zonder aankoop. Een eerste lokale AI in 15 minuten op de huidige pc.
- Controleren waar de dienst luistert. Ollama op
127.0.0.1of op een gesloten thuisnetwerk. Poort 11434 staat nergens op internet open (zie Open WebUI voor beginners). - Gevoelige mappen apart zetten. Een werkvolume buiten iCloud, OneDrive en Google Foto’s voor de pdf’s en foto’s die je laat bekijken.
- De schijf versleutelen van de pc of mini-pc die gezondheid, identiteit of schooldocumenten bewaart (BitLocker, FileVault of LUKS, afhankelijk van het besturingssysteem).
- Opschrijven wie bij de gezinschat kan. Aparte accounts of authenticatie in Open WebUI. Lees de privé-assistent voor het gezin als meerdere mensen de woonkamer gebruiken.
Wat er echt verandert tussen lokaal en cloud
Met ChatGPT of een cloudassistent gaan je teksten via de servers van de aanbieder: contract, verwerkers, land van verwerking en bewaartermijn spelen mee. Met een lokale stack (Ollama installeren, Open WebUI, Whisper) gebeurt de verwerking op jouw cpu of gpu. Jij wordt verantwoordelijk voor de fysieke en logische beveiliging van de doos, in plaats van de clausules van de SaaS uit te onderhandelen.
| Dimensie | Cloud (online software, SaaS voor Software as a Service) | Lokale AI met Ollama |
|---|---|---|
| Prompts over internet | Ja (TLS, Transport Layer Security: een versleutelde verbinding tussen jouw apparaat en de server van de aanbieder) | Nee, als je offline bent nadat het model binnen is |
| Verwerkers in de VS of de EU | De lijst van de aanbieder | Jij, plus de makers van het besturingssysteem en de software |
| Recht op inzage en wissing | Een verzoek aan de aanbieder | Jij verwijdert bestanden en logboeken |
| Lek door een verkeerde instelling | Een gekaapt account bij de leverancier | Een open poort, een open nas, een cloudback-up |
Lokaal is geen zone buiten de wet. Verwerk je gegevens van anderen (buren, informele klanten, een vereniging), dan kunnen de plichten dichter bij die van een verwerkingsverantwoordelijke komen, de persoon die beslist waarom en hoe persoonsgegevens worden gebruikt. LocAIhome mikt op huishoudelijk gebruik. Daarbuiten is deze pagina het verkeerde kader.
Kader over de kosten: kosten over 3 jaar · kilowattuurbudget.
WAN en LAN
Twee afkortingen voorkomen een verkeerd idee:
- LAN (local area network): het netwerk bij jou thuis. De router, wifi, ethernet tussen mini-pc, telefoon en nas. Zolang Ollama alleen op
127.0.0.1of een adres op het thuisnetwerk luistert, en je gasten niet op hetzelfde segment toelaat, blijven de verzoeken fysiek in huis. - WAN (wide area network): internet. Zodra je de poort van Ollama doorstuurt, een tunnel zoals Tailscale slordig instelt, of een map naar de cloud synchroniseert, kunnen je gegevens het thuisnetwerk verlaten.
Een schema in het hoofd:
Telefoon ──wifi──► Router ──thuisnetwerk──► Mini-pc met Ollama ✅ gewoon gebruik thuis
Mini-pc met Ollama ──poortdoorsturing──► Internet (WAN) ⚠️ aanvalsoppervlak
Map met prompts ──sync──► Google Drive / iCloud ⚠️ een parallelle cloudkopie
Een installatie van Docker met Ollama en Open WebUI op een headless server hoort voor een huishouden op het thuisnetwerk of op localhost te blijven. Een openbare server is een ander scenario.
Buiten het bereik van een beginner: publiceren op internet. Luisteren op alle interfaces (
0.0.0.0, poort 11434) zonder reverse proxy (een tussenserver die de TLS afsluit en de toegang filtert), certificaat en stevige authenticatie zet de Ollama-API op het WAN. Doe dat niet om « van buiten te testen ». Kies een VPN voor thuis (WireGuard) of de beveiligingsdocumentatie van je router. Referenties: de FAQ van Ollama en de documentatie van de proxy die je kiest.
Risico’s die blijven bij een opzet die « 100 procent lokaal » is
Ook als je je pdf’s niet naar Microsoft stuurt, blijven verschillende lekken aannemelijk.
Blootstelling van het netwerk. Een NAT-regel (adresvertaling: de router stuurt een internetpoort door naar een machine op het thuisnetwerk), een kwaadaardige plugin of een te open Home Assistant kan de Ollama-API vanaf het WAN bereikbaar maken. Bots scannen poorten. Een taalmodel zonder authenticatie wordt een gratis proxy voor onbekenden.
Gestolen of gerepareerde apparaten. Een laptop zonder versleuteling (BitLocker, FileVault, LUKS) bevat chatgeschiedenis, embeddings en tijdelijke bestanden van Whisper.
Back-ups en het besturingssysteem. OneDrive, iCloud, Google Foto’s of een gesynchroniseerde nas kopiëren wat je « alleen lokaal » waande. Schermafbeeldingen en een cloudklembord volgen dezelfde logica.
Gegevens van naasten. Een gezinsassistent die de planning van de kinderen of gezondheidsgegevens onthoudt, verwerkt persoonsgegevens van derden. Je blijft daarover open naar hen, ook thuis.
Kwaliteit van het model. Een lokaal taalmodel kan een diagnose hallucineren of een toezegging verzinnen. Dat is geen lek in de zin van de AVG. Het blijft een risico voor de betrokkene als je op de gegenereerde tekst handelt.
Logboeken en metadata. Ollama, proxies en n8n schrijven soms ip-adressen, tijdstippen en stukken van prompts weg. Die bestanden zijn ook gegevens om te beschermen.
Updates en de toeleveringsketen. Een model downloaden uit een openbaar register blijft een daad van vertrouwen. Kies bekende bronnen en controleer checksums als dat kan.
Concrete maatregelen voor een huishouden
Een evenredige houding: je bent geen bank, en schoolfoto’s verdienen evenveel zorg als op een besloten sociaal netwerk.
Netwerk en blootstelling
- Ollama en webinterfaces op localhost of op een VLAN (een logisch afgescheiden netwerk, bijvoorbeeld gast-wifi los van het hoofdnet).
- Geen poortdoorsturing naar de standaardpoort van Ollama (11434) of naar Open WebUI zonder beveiligingservaring.
- De firewall van het besturingssysteem aan. Automatische updates van de eigen miniserver.
- Is toegang op afstand nodig, dan een persoonlijke VPN (WireGuard) in plaats van kale blootstelling. Dat valt buiten een beginner, zie de documentatie van de router.
Gegevens en hoe lang ze blijven
- Een werkmap buiten cloudsynchronisatie. Expliciete uitsluitingen in iCloud en Drive.
- Versleuteling van de schijf op de pc die gezondheid, identiteit en documenten van kinderen bewaart.
- Een bewaarbeleid: logboeken en gevoelige gesprekken wissen na gebruik (een eigen ssd tegenover de systeemschijf).
- Plak geen bankgegevens of wachtwoorden in de chat, ook lokaal. Malware bestaat ook buiten de cloud.
Hoe het gezin het regelt
- Leg aan tieners uit dat een model in de woonkamer kan lezen wat zij ernaartoe sturen als het account gedeeld is.
- Aparte accounts op het besturingssysteem, of een Open WebUI-instantie met authenticatie per persoon.
- Voor Whisper op opnames van lessen of vergaderingen: informeer de deelnemers als de wet dat vraagt (een professionele of schoolcontext).
Hardwarekeuzes die bij privacy passen
Een eigen mini-pc voor AI beperkt de kruising met de werk-pc. Zie hardware kiezen voor AI, VRAM en de vergelijking van mini-pc’s. Voldoende RAM voorkomt dat stukken van prompts op een onversleutelde schijf worden weggeschreven.
Volgorde voor zoekopdrachten op Amazon (partners, oktober 2026. Controleer de actuele prijs, en lees de affiliatie):
- Een stille eigen mini-pc, zodat de AI-server van de werk-pc af blijft.
- Een ssd met hardwareversleuteling, een volume voor gevoelige documenten.
- Een router met gast-wifi, zodat gasten en het hoofdnet uit elkaar blijven.
- Een usb-stick voor een offline reservekopie, reservekopieën zonder automatische cloudsynchronisatie.
Herinnering: LocAIhome spreekt huishoudens aan. Mkb’s vallen buiten deze site. Zodra je een dienst verkoopt die op Ollama leunt (coaching, teksten voor klanten), kom je in een contractueel kader en een register. Deze site dekt dat geval niet.
Veelvoorkomende klussen thuis
Papieren en identiteitsdocumenten
Een factuur of een huurcontract lokaal bekijken voorkomt dat je een scan naar een openbare chatbot uploadt. Bewaar de pdf’s op een versleuteld volume. Wis na de verwerking de tijdelijke kopieën die sommige interfaces in /tmp of %TEMP% maken.
Gezinsfoto’s en video
Beelden zonder cloud en ComfyUI kunnen gezichten trainen of bijwerken. Ook zonder upload blijven de portretrechten van de gefotografeerde personen relevant. Voor minderjarigen geldt maximale voorzichtigheid bij verspreiding, en bij de opslag.
Stem en transcriptie
Whisper offline transcribeert vergaderingen of gesproken memo’s. Het audiobestand is een persoonsgegeven. Knip overbodige stukken weg vóór de verwerking, en laat opnames niet op een nas staan die het hele gezin zonder controle kan openen.
Code en een werkproject vanuit huis
Continue met een lokaal taalmodel beperkt het lekken van bedrijfsgeheimen naar de cloud, als de git-map en de API-sleutels nergens anders synchroniseren. Scheid productiesleutels en de ontwikkelomgeving.
De AVG en leveranciers: wat alsnog het huis verlaat
Ook bij « 100 procent lokaal » heb je nog te maken met:
- de maker van het besturingssysteem (telemetrie van Windows, macOS of Linux, om na te kijken);
- het modellenregister van Ollama bij een
pull; - eventuele CDN’s voor Docker-updates.
Dat zijn geen verwerkingen van jouw gezinsprompts in strikte zin, en het zijn stromen om te kennen. Telemetrie van het besturingssysteem uitzetten, als dat voor jou aanvaardbaar is, vermindert de ruis.
Een gemengde cloudstrategie
Veel huishoudens mengen: mail in de cloud, foto’s in iCloud, en een lokaal taalmodel. De AVG beoordeel je per doel. Lokaal beschermt het stuk « gevoelig schrijven ». Wat je elders bewaart, blijft een aparte vraag. Een kaart van waar de kopieën leven (telefoon, nas, usb-stick) is meer waard dan een slogan « 100 procent lokaal ».
Een veiligere start
- Een eerste lokale AI in 15 minuten op de huidige pc, zodat je probeert vóór een aankoop.
- Een eerste model kiezen dat bij het beschikbare RAM past.
- Ollama installeren op Windows, of headless Linux op een eigen machine.
- Stap pas over naar Open WebUI als het luisteren op het netwerk op slot zit.
- Leg het naast de hardwarekiezer als je het werk op een mini-pc isoleert.
Voor geluid en verbruik van die eigen doos: een mini-pc die aan blijft en de Mac mini M4.
Verder lezen
- Kosten over 3 jaarEen cloudabonnement naast de aankoop van hardware.
- StroombudgetKilowattuur van een miniserver die aan blijft, omwille van de privacy.
- GezinsassistentAccounts en regels op het thuisnetwerk.
- Hardware kiezenEen eigen doos isoleren voor de lokale verwerking.
Kort samengevat: lokale AI brengt de verwerking naar de woonkamer en haalt de grote cloudbedrijven weg bij de inhoud van de prompts. De AVG en gewoon zorgvuldigheid vragen nog steeds dat je het netwerk, de back-ups, de betrokken mensen en de apparaten in de hand houdt. Behandel Ollama als een digitale kluis. De kluis is verhuisd. De deur dichtdoen blijft jouw werk.
Veelgestelde vragen
Stelt een AI die volledig lokaal is mij vrij van de AVG?
Niet automatisch. De AVG regelt de verwerking van persoonsgegevens zodra er verzameling, opslag of gestructureerd gebruik is, ook voor een particulier in sommige gevallen (de buurt, een vereniging, een professionele activiteit). Strikt huishoudelijk gebruik voor jezelf verschilt van een dienst aan klanten of van het verwerken van andermans gegevens zonder grondslag. Voor een grensgeval raadpleeg je een jurist.
Mag ik thuis foto’s van kinderen door Ollama laten bekijken?
Lokaal vermijd je de verzending naar een Amerikaanse of Aziatische cloud, en dat verkleint lekken aan de kant van een SaaS-aanbieder. De risico’s in huis blijven: een gedeeld Windows-account, een cloudback-up van de telefoon, een slecht beveiligde Ollama-poort. Houd het aantal kopieën klein, versleutel gevoelige schijven, en zet de interface niet op internet.
Moet ik een verwerkingsregister bijhouden zoals een bedrijf?
De formele plichten (een register, een functionaris gegevensbescherming, effectbeoordelingen) richten zich vooral op georganiseerde verwerkingsverantwoordelijken en op activiteiten met meer risico. Voor een huishouden dat Ollama op de eigen bestanden probeert, volstaan alledaagse gewoonten vaak. Opschrijven blijft nuttig als je gegevens van naasten of van een kleine groep host.
Is Open WebUI of Ollama op het thuisnetwerk riskant?
Op een thuisnetwerk dat niet op internet openstaat, komt het risico vooral van gastapparaten, of van een per ongeluk doorgestuurde poort naar Ollama (poort 11434). Laat het luisteren aan localhost hangen, of houd gast-wifi op een eigen segment, eis een login op de interface, en controleer de regels van je router. Zie de sectie WAN en LAN hierboven.
Halen back-ups in iCloud, Google Foto’s of OneDrive het « lokale » onderuit?
Ja, voor de gesynchroniseerde kopie: een foto die je lokaal bekijkt, kan alsnog naar een cloud van het besturingssysteem gaan als de map synchroniseert. Zet de synchronisatie uit op de werkmappen van Ollama, of gebruik een eigen volume dat online niet wordt geback-upt, als je kopieën bij derden wilt beperken.
Is het verstandig om gezondheidsnotities met een lokaal taalmodel te verwerken?
Lokaal verkleint het oppervlak aan de kant van de host, en gezondheidsgegevens blijven gevoelig: schijfversleuteling, een wachtwoord op de sessie, het model niet delen met derden, en voorzichtigheid met gegenereerde samenvattingen (fouten zijn mogelijk). Vervang er een medisch oordeel niet mee. Voor professioneel gebruik in de zorg is het wettelijke kader een ander.
Bronnen
Verfijn het met de hardwarekiezer · Franse versie van deze rubriek